ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )
56
اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )
چون به محض اينكه چند جام كنياك نوشيدند بىگرفتن اجازهء مرخصى بيرون رفتند . اما هنوز آنقدر ادب داشتند كه براى بازديد از كشتى ما اجازه بخواهند . مدير شركت هلند نمىتوانست با اين درخواست مخالفت كند بىآنكه موجب رنجش آنها گردد اينست كه مانند دفعات پيش به آنها اجازهء بازديد از كشتى را داد . شنبه 8 ، دانسته شد كه زاهد علىخان باز مانند پيش ميرزا شده و مىگويند از زندان آزاد گشته ، مىخواهند خلعتى به او دهند و نيز به مقام شاهبندرى اين بندر گماشته خواهد شد . گفته مىشود كه خان مىخواهد بر گرداگرد شهر بارويى بسازد و همهء خرابى - هاى برج و باروهاى شهر را تعمير كند . نيز در هشتصد تا نهصد گامى شركت هلند دژ ديگرى خواهد ساخت وى نيز همه روزه برخى از بزرگان بانيانها را دستگير و زندانى مىساخت هر يك از اين دستگير شدگان مىبايست مبلغى پول كفاره بدهد تا آزاد شود يكى 6 ديگرى 5 سومى 4 و جز آن تا يك و حتى نيم تومان پول از اينها گرفته مىشد . آنان كه پول داشتند مىپرداختند اما تهيدستان به سختى شكنجه مىگشتند و به نحو رقتآورى با آنها رفتار مىشد . ( پشت برگ 3475 ) مهمانان ديروزى كه مىخواستند به بازديد از كشى اسغراولاند بروند امروز عصر داخل كشتى شده و آنقدر مهربان بودهاند كه رويهمرفته تنها هفت و نيم شيشه الكل را نوشيدهاند . افزون بر اين سركردهء آنان از فرط ميگسارى و مستى ناچار شده شب را در كشتى بماند . اما متصدى اين روزنامه و ديلماج شركت هلند كه به عنوان راهنما با آنها به كشتى رفته بودند امروز پسين - هنگام ديرگاه با برخى ديگر از اين نادانان كرمانى به ساحل آمدند و به مدير شركت گزارش دادند كه مردى كه شب در كشتى مانده بود نخست به ساحل آمد ولى دوباره به كشتى بازگشت . يكشنبه 9 ، امروز ما حساب كرديم كه هفده تن از بانيانهاى زندانى هر يك براى پرداخت مبلغى بازداشت شدهاند و گاه براى پرداخت آن پول با خشونت با آنها رفتار مىشود . مخلص بيگ نيز كه ديروز در كشتى اسغر اولاند مانده بود امروز